Metafizik, felsefenin bir dalıdır. İlk felsefeciler tarafından, "fizik bilimlerinin ötesinde kalan" anlamına gelen "metafizik" sözcüğü ile felsefeye kazandırılmıştır.
İncelemeleri varlık, varoluş, evrensel, özellik, ilişki, sebep, uzay, zaman, tanrı, olay gibi kavramlar üzerinedir.
Metafiziği tanımlamaktaki zorluk Aristoteles'in bu alana ismini verdiği yüzyıldan bu yana bu alanın gösterdiği değişimdir. Metafiziğin konusu olmayan konular metafizik içine dahil edilmişlerdir. Yüzyıllarca metafiziğin içinde olan Din felsefesi, Aklın felsefesi, Algı felsefesi, Dil felsefesi ve Bilim felsefesi gibi konular kendi alt başlıkları altında incelenmeye başlanmıştır. Bir zamanlar metafiziğin konusu içinde yer almış konuların hepsinden söz etmek çok yer tutabilir.
Temel metafizik sorunları hep metafiziğin konusu olagelmiş konular olarak tanımlamak mümkündür. Bu sorunların ortak niteliği ise hepsinin ontolojik (varlıksal) sorunlar olmasıdır.

İlkeleri

Metafizik Hegel'in belirttiğine göre durağanlıktır ve bunun zıddı da diyalektik'tir. Diyalektik de her şeyin değiştiğini savunan bir felsefi akımdır. Hegel'in tanımında metafizik ilkelerini de oluşturmuştur.

Özdeşlik İlkesi

Bu ilke, olaylarda harekete karşı durağanlığı ve değişmeye karşı özdeşliği tercih etmektir. Bu ilkede hiçbir şeyin değişmediği belirtilir ve hareketin sadece mekanik olduğu ele alınmaktadır. Yani evren değişmez ama bir araba hareket ettirilebilir.

Varlıkların Birbirinden Kesin Olarak Ayrılması İlkesi

Bu ilkeye göre herşey birbirinden farklıdır ve aralarında bağlantı yoktur. "At attır, inek inektir; aralarında hiçbir ilişki yoktur." demek buna örnektir. Oysa ki günümüzde atla ineğin arasında bir akrabalığı olduğu kanıtlanmıştır.

Aşılmaz Sınıflandırmalar İlkesi

Bu ilkede de varlıkların birbirinden farklı olduğu vurgulanmaktadır.

Zıtların Karşıtlığı İlkesi

Bu ilkede zıtların daima birbirlerinin karşıtı olacağı belirtilmiştir. Örneğin; "Hayat hayattır, ölüm ölümdür" denilerek hayatla ölümün ortak noktası olmadığı belirtilmiştir. Ancak; insan vücudundaki hücreler ölür ama insan hayatta kalır; Aynı şekilde insan öldüğünde de diğer canlılara (mikroorganizmalara) hayat kaynağı oluşturur.

Metafizik kelimenin kaynağı

Eski Yunan filozofu Aristoteles Fizik ismi verilen bir seri kitap yazmıştır. İlk sürümlerinden birinde Aristoteles'in çalışmaları bazı kitap grupları Fizik' 'ten hemen sonra yer almıştır. Bu kitaplar felsefi sorgulamanın temel alanı ile ilgilidir ve o dönemde bir ismi yoktur. Bu sebeple ilk Aristoteles uzmanları bu kitaplara "ta meta ta fizika" yani "fizik ile ilgili kitaplardan sonra gelen kitaplar" ismini vermişlerdir. Bu 'metafizik' kelimenin kaynağıdır.
Dolayısıyla etimolojik olarak metafizik Aristoteles'in toplu olarak Metafizik adı verilen kitaplarının konusudur. Etimolojik anlamda 'metafizik' sadece Aristo'nun Metafizik kitabının çalışma konusu manasına gelmektedir.
Aristoteles'in bu kitaplarının konusu neydi? Metafizik üç bölüme ayrılmıştır: (1)ontoloji, (2)teoloji ve (3) evrensel bilim